تنبیه را می توان به سه نوع زیر تقسیم کرد :
1.تنبیه کلامی : استفاده از کلماتی مثل احمق بی عرضه یا حتی تمسخر آمیز مانند دانشمند و...
2.تنبیه غیر کلامی : تنبیه های بدنی وروانی.مثل زندانی کردن .سیلی و...
3.تنبیه ترکیبی : تلفیقی از دو مورد بالا.
تنبیه کلامی
با مخاطب خویش پسندیده ومودب سخن بگویید تا او نیز به شما با احترام پاسخ بگوید . حضرت علی(ع )
بر اساس گزارش محققین کسانی که در کودکی در معرض توهین وتحقیر والدین خود قرار می گیرند رشد آن قسمت از مغز شان که با یادگیری زبان ارتباط دارد مختل شده وشخص در آینده با مشکلات فراوانی روبه رو خواهد شد.
خشونت کلامی یک تاثیر منفی ماندگار بر روی کودکان دارد وزمانی که کودک توسط والدین تحقیر می شود درآینده به یک فرد بیش از حد پرخاشگر ویا مطیع تبدیل می گردد که در هر دو صورت این فرد درآینده شخصیتی نامتعادل وآسیب پذیر خواهد داشت .
تحقیقات جدید نشان می دهد که آثار منفی این سوء رفتار بسیار زیاد وباید برای مبارزه با آن قدمهای موثری برداشت.
اسکن مغز افرادی که در دوران خردسالی تحقیر شده اند نشان می دهد که قسمت خاکستری مغز آنان که مربوط به فراگیری زبان است ده درصد کمتر از افرادی است که با خشونت کلامی مواجه نبودند.
نتایج این تحقیقات بسیار اهمیت دارد وبیا نگر این است که آزار واذیت کلامی مانع از رشد طبیعی مغز می شود واین مطلبی است که اغلب والدین به آن توجه ندارند وتصور می کنند که تنها تنبیهات بدنی است که به فرزندشان آسیب می رساند .
درباره ی تنبیهات بدنی مطالب زیادی گفته شده اما باید تاکید کرد فراتر از تنبیهات بدنی خشونت کلامی است مشکل ما درزمینه خشونت تنها تنبیه بدنی نیست بلکه گسترده تر از آن وجود گستره ای قابل توجه از خشونت کلامی زخم زبان ویابه عبارت دیگر تنبیه کلامی است .
این جملات وعبارات تکیه کلامها وسخنهای به ظاهر عادی از ضربه های هر شلاقی عذاب آور تر واز به صدا در آوردن هر ضربه سیلی و لگدی محکم تر و به قول حضرت علی (ع ) از ضربه هر شمشیری کاری تر و ماندگار تر است وبه این زودی ها التیام نخواهد یافت .
در اینجا به ذکر نمونه ای عینی می پردازیم :
.دبیر دوره راهنمایی (خانم )شاغل در مناطق محروم زنجان
باتنبیه بدنی وخشونت کلامی به هیچ عنوان نمی توان دانش آموزان را آرام ساخت و یا آنان راتربیت کرد .به گمان من آزار کلامی در برخی مواقع میتواند حالت باز تابی نیز داشته باشد .
در کلاس دوم راهنمایی دانش آموزی داشتم که که از لحاظ هیکل وجثه درشت اندام شده بود وشاید باتوجه به سن بلوغ دختر بچه ها طبیعی هم بود .یک بار که طبق معمول این دختر خانم کارهای محوله ودرسهایی راکه برایشان مشخص کرده بودم ناقص انجام داده بود به او گفتم :"توخجالت نمی کشی ! ازبس می خوری هیکلت به این گندگی شده ولی درس نمی خوانی !" او بلافاصله در حضور همه ی بچه ها با رفتاری باز تابی که ویژگی سن بلوغ است و ما معلمان نباید شرایط بروز آن را ایجاد کنیم با لحنی تند گفت:"می خورم که می خورم مال شمارا که نمی خورم !"
از آن پس بود که تصمیم گرفتم قبل از ادای هر نوع عبارتی خطاب به دانش آموزان پاسخ هایی راکه ممکن است در مقابل جملات وعبارات من بیان کنند در نظر داشته باشم .
از آنجایی که دانش آموزان دبیرستانی دروضعیت تحولی خاص قرار دارند نیاز آنان به روابط عاطفی وهمراه با احترام متقابل است که در ترغیب دانش آموزان به بروز رفتارهای سازنده و هماهنگ با اهداف پرورش تاثیر زیادی دارد و موجب گرایش آنان به نظم پذیری و توجه به قانون می شود .
هنگامی که رفتار سازنده بین معلم و شاگرد حاکم باشد و موقعی که معلم بتواند مشارکت دانش آموزان را در طرحهای درسی جلب کند ونظر آنان را محترم می شمارد شاگردان نیز به یاری همدیگر بر خواسته و به رفع مشکلات خود می پردازند وپیشرفت تحصیلی ورفتار مناسب در آنان بروز می کند .
گرد آوری : مژگان امینی منابع : مدیریت آموزشگاهی در عمل: مرتضی مجد فر . سایتها :آفتاب .آموزش